Cũng vì gả ép: 03 – Cẩm Tú theo trai – Phần 1

Vài lời từ người đánh máy

Truyện này được tác giả viết từ những năm đầu thế kỷ 20 nên có nhiều từ cổ và cách hành văn, chính tả cũng khác so với hiện nay.

Tôi xin phép sửa vài lỗi “chính tả” ở các cách dùng dấu hỏi, dấu ngã trong nguyên tác để tránh gây hiểu lầm cho các độc giả trẻ.

Tài liệu mà tôi có được đã cũ và việc chia thành chương hồi không rõ ràng nên tôi mạn phép tạm chia lại theo nội dung của truyện. Tôi sẽ chỉnh sửa khi có được tài liệu chính xác hơn. 


Cũng vì gả ép
Trung Lập báo (1924 -1933)

Truyện: Cũng vì gả ép

Tác giả: Vị Hoàn, Tứ Linh

Nguyên quán: Trà Vinh

Xuất bản: Truyện được đăng nhiều kỳ trên tờ Trung Lập Báo, năm 1924.


Cũng vì gả ép: Cẩm Tú theo trai – Phần 1

Nói về tàu lìa khỏi xứ Bọt-Xê-Íc mà ra biển Địa Trung Hải thì mênh mênh biển rộng, ầm ầm sóng xao. Cỏ cây chẳng thấy chi đâu, chơn mây mặt nước một màu xanh xanh. Chạy ba ngày tới hải trình Mạc-Xây (Marseille) là cái hải trình lớn nhứt của Đại Pháp và cũng là thương khẩu thứ bảy trong thế gian.

Tàu gần cập cầu thì thấy trên bờ thiên hạ muôn ngàn, tài tử giai nhân chẳng thiếu. Có kẻ khóc díu dan bận bịu vì thấy anh em, cha mẹ hay là chồng, con đi lâu bên Viễn Đông mới về. Nên Nguyễn Sinh cũng lắm ủ ê, nào cha mẹ cùng em đâu đến rước?

Từ ngày Nguyễn Sinh tới đất Pháp rồi thì hằng có thơ tín vãng lai cùng cha mẹ. Khi thì Nguyễn Phước gởi đường, tôm khô, nước mắm, thịt kho nước dừa cho Nguyễn Sinh, lúc lại gởi cốm dẹp, bánh trung thu, mứt gừng và gạo lúa thơm cùng là tiền bạc. Còn Nguyễn Sinh lại gởi những tấm hình của mình mới chụp, mền lông chiên, áo mưa, cùng hàng giẽ lụa là. Cái thơ nào cũng nói việc thắng bại của Langsa và mình can đởm trí dõng mà được mau lên chức lắm.

Song ngày kia có tin nhà nước, cho Nguyễn Phước hay rằng Nguyễn Sinh đánh trận Hoẹc-Đon (Verdun) mà bị Đức sanh cầm. Trận Hoẹc-Đon Đức dữ hầm hầm đem hết thảy thần công đại bác đến mà quyết chiến. Tiếng súng bắn kinh thiên động địa, nóng khí trời hơn ba bốn dặm đường. Cả hai bên thắng phụ tranh cường, hóa xương núi, máu sông ghê gớm.

Vợ chồng Nguyễn Phước và Cẩm Tú hay tin chi xiết thảm thê, lòng đau đớn như phân phế phủ. Nay bị bắt biết đâu lành dữ, chắc mười phần kiết thiểu hung đa. Đượm giòng châu lụy ngọc khôn ngừng, ai trông thấy cũng khó ngăn cảm xúc.

Người hàng xóm đến khuyên lắm lúc, nên lần lần Nguyễn Phước cũng nguôi ngoai.

Đây nói qua việc Trần Xuân Giai con trai của Trần Bá Phú. Ông Bá Phú làm chức Hương chủ, ở tại làng Y cũng trong hạt Trà Vinh. Bá Phú nầy cũng giàu có muôn nghìn, cũng chẳng kém chi ông Nguyễn Phước.

Còn Trần Xuân Giai mới hai mươi tuổi, mà tứ đổ tường bốn tấm vách đã làu thông. Học tại trường sơ thi hỏng tới hai lần, sau nhờ lo lót mới đậu cấp bằng sơ học. Rồi lên đóng bây-dăng (élève payant) trường bổ quấc, học nửa năm nhảy phứa ra trường. Hồi ban đầu theo hát cải lương, sau bị bịnh huê liễu hết tiền mới trở về cha mẹ. Xuân Giai vốn là một Bá Phú cưng nên đặng buông lung. Về nửa năm mà thiếu nợ bốn ngàn, vì cờ bạc lại nổi danh công tử.

Bá Phú mới cậy người nói Cẩm Tú cho Xuân Giai nghi thất nghi gia. Vợ chồng Nguyễn Phước mắc rầu con nên không chọn kén cho già, bèn hứa chịu Xuân Giai làm nghĩa tế. Đến chừng Cẩm Tú hay được thì nét thu phải vẻ, liễu kém xanh, hương lợi sắc hồng. Đêm năm canh trằn trọc loan phòng, ngày sáu khắc ủ ê dạ ngọc rằng:

“Ơn sanh dục hạo thiên võng cực, nay mẹ cha định chữ vu qui. Chớ phải chi chỗ mô thì thiếp cũng cam vui phận xướng tùy chớ cái thằng công tử đó sửa trắp nưng khăn sao đặng? Thấy có phước nó hay ỷ tận, giàu mấy mươi nói tiếng bạc kho? Ai cũng cho là công tử “quạt mo” cái tuồng mặt đục như mủ mít”.

Nói về vợ chồng Nguyễn Phước, thấy Cẩm Tú hình dong ủ dột, thì biết con chẳng hạp Xuân Giai. Nhưng mà cũng cứ theo nói ép la hoài, rằng:

– Con phận gái mười hai bến nước. Cha mẹ lựa chỗ giòng thanh khỏi trược, đặng cho con vịnh chữ xướng tùy. Vậy mà, con còn đợi nỗi chi, sợ già kén chẹn hom, già lừa mắc dê thúi.

– Thưa cha cùng mẹ, nữ bất giá như tư diêm phạm thủ, nam thất hôn như liệt mã vô cương; nay cha mẹ định việc tào khương, là tính việc chung thân cho con trẻ. Nhưng mà, con còn bởi xuân xanh tuổi bé, xin song thân đừng gấp kết châu trần. Nghĩ phận con chưa báo mười ân, xin ở vật thần hôn định tỉnh. Nay huynh trưởng của con ở bển, bị sanh sầm không hãn nẻo sanh tốn. Con đi ra ai bưng miếng trân cam, để cha mẹ sớm khuya hiu quạnh.

– Thôi con chớ có nói, mẹ cha đà nhứt định, gả con và bắt rể ở lại đây. Hiệp một nhà cầm sắt bén dây, con cũng khỏi làm dâu, làm con ai hết. Vậy, con hãy trau tria hạnh nết, chờ coi ngày đặng kết bỏ trầu cau.

Cẩm Tú ngoài miệng vưng mà trong dạ như bào, đêm chầy chẳng ngủ những thao thức mãi.

Nói về tại nhà Nguyễn Phước có tên Hồ Hải, ở lâu năm mà làm ký lục cho ông. Việt bút nghiên kinh sử làu thông; chữ Hán, chữ Tây, chữ Quốc ngữ đều biết. Mặt trắng trẻo hình dung lẫm liệt, lớn hơn Cẩm Tú độ vài niên. Sự làm ăn cần mẫn rất siêng nên Nguyễn Phước lấy làm yêu chuộng.

Hồ Hải thấy Cẩm Tú thì đã có lòng thương dạ muốn, còn Cẩm Tú cũng có dạ thầm yêu trộm dấu. Nhưng rứa, hai đàng sợ sanh ra sự xấu, cho nên hằng giữ câu thọ thọ bất thân. Vậy nên ở một nhà mà xa như cách biển Sở non Tần, chẳng thổ lộ điều hơn sự thiệt.

Cẩm Tú thấy mẹ cha định quyết, chẳng bao lâu sẽ gả cho Xuân Giai. Nơi loan phòng luống những than dài, rằng:

– Hồ Hải chàng ôi có biết? Thiếp là gái thói nhà băng tuyết, nên dám đâu bày nết trăng hoa. Việc lứa đôi đợi lịnh mẹ cha, ai từng có trong dâu trên bộc! Thiếp có dạ cùng chàng kết tóc, chàng chẳng tài chương ngọc Lam Điền! Thiếp cũng trông chàng cậy mai mối mà kết duyên. Ai dè chàng chẳng cậy thưa cùng cha mẹ thiếp! Nay thiếp bị lấy điều oan nghiệt, gần Xuân Giai thì thiếp lấy thác thì thôi. Đến đỗi nầy còn có nể chi ôi! Viết ít chữ cho chàng hay tâm sự.

Hồ Hải được cái thơ Cẩm Tú, mừng quýnh như hạn được mưa rào. Vì bấy lâu thương tưởng mà chẳng biết làm sao, nay mới rõ lòng nàng cố cập.

Xét mưu kế trong tam thập lục, có dĩ đào vi thượng là trên. Bèn trả lời cho Cẩm Tú dặn lòng bền, tua giả dạng làm vui như khi trước, cho cha mẹ và bên chồng không biết, làm bộ ưng ngõ đòi quyết năm hột xoàn. Bữa bỏ trầu cau góp cho đủ đồ nữ trang, khi ấy sẽ cuốn gói cùng nhau đào tẩu.

Việc ẩn mặt nào ai rõ thấu hai nhà Trần, Nguyễn đều vui. Vì dâu con làm bộ tươi cười, lại xin năm hột xoàn cho thiệt lớn. Bên Trần phủ cưng con nên bất luận, lên Saigon mua năm hột tại hãng Giuntoli. Bữa bỏ trầu cau, liền cho Cẩm Tú năm hột xoàn ni, Cẩm Tú mừng lòng chào hỏi.

Kế lật đật tới mười giờ tối, Hồ Hải và Cẩm Tú có kỳ hẹn nên lẻn mở cửa ra đi. Mỗi người một xách một cái hoa li (valise), thảy đầy những đồ nữ trang cùng quần áo. Đã mướn sẵn xe hơi lai đáo, bèn lên xe chỉ dặm Vĩnh Long.

Xe đi tới Vĩnh Long tốp máy, may có tàu Lục tỉnh cập cầu. Hồ Hải và Cẩm Tú trả tiền cho xốp phơ rồi đem hoa li xuống tàu Lục tỉnh. Tàu ấy ghé sang hàng hóa, cách vài giờ thẳng chỉ Nam Vang.


Còn tiếp.

Theo dõiFollow on FacebookEmail this to someone
(Visited 1 times, 1 visits today)

Related Images:

Trả lời